Ik kom net thuis van een fijne wandeling wanneer mijn telefoon gaat. Als ik zie wie er belt, ruik ik al onraad. Deze persoon belt nooit op dit tijdstip. Wat volgt is een gesprek vol zinnen als 'erg geschrokken, 'onderzoeken nodig, 'onzeker hoe het nu verder gaat' en 'dit had ook heel anders af kunnen lopen'. 'Daar gaan we weer!' denk ik. Na al die jaren vol spreekwoordelijke stormen ken ik het klappen van de zweep wel. Weer die zorgen en onzekerheid, weer de slechte nachtrusten vol piekeritus, weer die extra vermoeidheid.
Maar ook...weer samen door de storm. Weer zoeken naar 'wat heb jij nodig en wat heb ik nodig en hoe brengen we dat bij elkaar?' Het liefst lopen we gearmd samen onder een stormbestendige paraplu dwars door de storm. Maar de realiteit is vaak heel wat weerbarstiger.
Hoe doe je dat? Samen door de storm? Hoe zorg je ervoor dat je oog blijft houden voor elkaar en elkaar niet kwijtraakt? Ook als je heel verschillend in elkaar zit?
Verschillend
Ieder mens gaat anders met de crises in zijn of haar leven om. En vaak verschilt het ook nog per crisis of zelfs per dag hoe je ergens mee omgaat. De ene keer lukt het je om redelijk stabiel ergens doorheen te komen. Een volgende keer heb je het nodig om veel van je af te praten en te huilen. En soms wil je juist graag met rust gelaten worden en heb je vooral last van gevoelens van boosheid om alles wat je overkomt. Dat is heel normaal, maar ook heel vermoeiend.
Jezelf managen in tijden van crisis is vaak al een hele klus. Laat staan wanneer je dan ook nog met anderen te maken hebt die ieder hun eigen behoeftes, emoties en verlangens hebben. Door de verschillen tussen jullie als partners stuit je op zulke momenten onherroepelijk op problemen.
Wil hij van zich afpraten, heb jij het juist nodig om jezelf even af te leiden met een serie. Heb jij een knuffel nodig, zit hij net in een periode van boosheid en irritatie. Die komt voort uit de situatie, maar omdat jij de pech hebt om in de buurt te zijn wordt het afgereageerd op jou.
Erken de verschillen
Het belangrijkste is dat jullie zien dat jullie verschillend reageren op de situatie. En dat is oké. Het heeft niets te maken met 'beter' of 'slechter', maar gewoon met het feit dat jullie anders in elkaar steken.
Ga eens na wat jullie blauwdruk is in het reageren op moeilijke omstandigheden. Wat is jouw primaire reactie? En die van je partner? Heb je ook weleens andere reacties? Hoe beïnvloeden jullie reacties elkaar? Wat heb je daarin nodig van de ander?
Ken jezelf...
Daarbij is het heel belangrijk dat je jezelf kent en weet wat voor jou vaak wel werkt en wat niet. Met de nadruk op 'vaak', want zoals ik eerder al aangaf kan dit per situatie verschillen of met het ouder worden veranderen. Maar vaak valt er wel een rode draad te ontdekken.
Zo weet ik van mezelf dat ik het nodig heb om van me af te praten, dat ik knuffels nodig heb en dat mijn lief vooral moet komen met erkenning en niet met oplossingen. Liever 'ik kan me voorstellen dat je je hier rot over voelt', dan 'misschien is het goed om vanavond op tijd naar bed te gaan'.
...en je partner
Maar het is ook goed om je partner hierin te leren kennen. Welk patroon zie je meestal bij hem of haar terug? Wat bleek in het verleden daarbij wel helpend te zijn en wat niet?
Zo weet ik van mijn lief dat hij vooral eerst tijd nodig heeft om dingen voor zichzelf op een rijtje te zetten. Vaak niet eens bewust. Dan trekt hij zich urenlang terug met een computerspel of een serie. Hij heeft het op zo'n moment nodig dat ik hem met rust laat, regelmatig vraag of hij iets wil eten of drinken, in het voorbijgaan even een aai over zijn bol geef. En dat ik hem complimenten geef.
Gun elkaar wat
Het is belangrijk om ieder zijn of haar eigen proces te gunnen. Dat jij niet begrijpt waarom de ander zo reageert, zegt niets over goed of fout. Het zegt vooral iets over dat jullie anders gebakken zijn, een andere achtergrond hebben en fysiek en mentaal andere behoeften hebben.
Dat kan ingewikkeld zijn wanneer processen heel erg uit elkaar lopen of wanneer er domweg geen ruimte is in je hoofd voor de ander, omdat je hoofd al zo vol zorgen zit. Op zulke momenten is het belangrijk om elkaar de ruimte te geven. Laat je partner naar de sportschool gaan als dat is wat hij nodig heeft, ook al heb jij behoefte aan nabijheid. Bel in plaats daarvan een vriendin, ga wandelen met de hond of begin een stoeipartijtje met de kinderen. Misschien niet helemaal de nabijheid die jij nu nodig hebt, maar toch ook een vorm van nabijheid.
En dit alles in een patroon van geven en nemen zonder dat je daar ooit een rekensom van mag maken. Want er zijn nou eenmaal periodes in een relatie waarin de één meer geeft dan de ander en andersom. En waarbij het soms door omstandigheden ook simpelweg niet mogelijk is om allebei evenveel te geven en te nemen.
Blijf investeren in elkaar
Blijf in dit alles wel investeren in elkaar. Doe wat je samen leuk vindt. Uit eten, naar de bioscoop, een stedentrip, een leuk klusproject in huis. Dat zorgt ervoor dat je ondanks de storm waar jullie doorheen gaan en ondanks het feit dat jullie elkaar hierin niet altijd kunnen geven wat je nodig hebt, toch ook elkaar blijft zien.
Zie je relatie als een soort bankrekening: door de omstandigheden wordt er heel veel geld van jullie bankrekening gehaald. Door samen dingen te blijven doen die jullie onder normale omstandigheden altijd leuk vonden om te doen, schrijf je weer wat geld bij op die bankrekening.
In contact blijven is de sleutel
In het goed houden van je relatie is in contact blijven de sleutel. Dat is al zo onder normale omstandigheden, laat staan wanneer er druk op jullie relatie komt te staan.
Dit doe je in de eerste plaats door te praten. Ook als je geen prater bent. Het is belangrijk om van elkaar te weten waar je staat, wat je nodig hebt, wat voor jou belangrijk is in deze tijd. Stel elkaar vragen als:
Wat houd je bezig?
Waar ben je bang voor?
Hoe kan ik er nu voor jou zijn?
Wat heb jij van mij nodig?
Wat is voor jou nu belangrijk?
Realiseer je dat het antwoord op die laatste vragen van dag tot dag en zelfs van uur tot uur kan verschillen, dus je zult deze vaak moeten stellen.
Geef elkaar erkenning voor de omstandigheden waar jullie doorheen gaan, vraag vergeving daar waar nodig is en wees lief voor elkaar. Onder druk knal je er nou eenmaal sneller uit. Dat is niet leuk, wel logisch. Heb daar begrip voor.
Maar ook zonder woorden kun je prima met elkaar in contact blijven:
Geef elkaar in het voorbij gaan een knuffel, aai of knipoog.
Ga samen wandelen
Doe een bordspel
En seks kan soms ook heel troostend zijn
Ten slotte
Mijn lief en ik hebben in de meer dan kwart eeuw die onze relatie nu duurt geleerd om elkaar die ruimte te geven.
Dat gaat vaak goed.
Hij neemt bewust de tijd om naar al mijn verhalen te luisteren en me te troosten. Ook als hij een verhaal al voor de ontelbaarste keer hoort. Ik heb moeten leren om hem met rust te laten en hem zich terug te laten trekken in zijn eigen bubbel. Ook als ik andere behoeftes heb en ook als dat uren duurt. Dan deel ik mijn gevoelens met God, app ik met vriendinnen, schrijf ik ze van me af of stamp ik door het bos. We hebben geleerd om samen te gaan wandelen, omdat dat goed is voor onze koppies en hij tijdens een wandeling makkelijker praat. Als daar geen energie voor is pakken we een spelletje om toch even samen te zijn, ook al is het leven ingewikkeld. En we brengen altijd onze zorgen ook in gebed en vragen God om uitkomst.
Soms gaat het ook fout.
Breek ik teveel in in zijn bubbel. Komt hij teveel met oplossingen, terwijl ik alleen maar even wil horen dat ik dapper ben. Klapt het even flink tussen ons twee (nou ja...meestal ben ik degene die klapt en hij degene die het lijdzaam ondergaat). Dan is het zaak om elkaar weer te zoeken. Vergeving te vragen. Bidden voor uitkomst als je even niet weet hoe je elkaar nu weer moet vinden. De onderste weg te gaan. Iets te zeggen als: 'Ja, dat klopt, gewoonlijk heb ik dat nodig, maar nu had ik even wat anders van je nodig en ik ben vergeten om dat goed aan te geven.
En uiteindelijk komt altijd wel één van ons twee met de vraag: 'Zijn we nou weer vriendjes?' Waarna vaak een grapje volgt en we weten dat het weer goed zit tussen ons.
Reactie plaatsen
Reacties